General Knowledge

ប្រៀបធៀបតួនាទីសភានៃសាធារណៈរដ្ឋទី ៤ និងសាធារណៈរដ្ឋទី ៥ នៃប្រទេសបារាំង ភាពដូចគ្នា ៖ • សភាត្រួតពិនិត្យការងារដ្ឋាភិបាល • សភាមានសិទ្ធិរំលាយរដ្ឋាភិបាល • សភាមានអាណត្តិ ៥ឆ្នាំ ភាពខុសគ្នា ៖ សាធារណៈរដ្ឋទី ៤ • សភាជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តី • សភាជ្រើសតាំងប្រធានាធិបតី • គ្មានស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភា • សភាមានអំណាចទូលំទូលាយ សាធារណៈរដ្ឋទី ៥ • ប្រធានាធិបតីជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី • ប្រធានាធិបតីជ្រើសរើសដោយការបោះឆ្នោត • មានព្រឹទ្ធសភា • ប្រធានាធិបតីមានអំណាចទូលំទូលាយ

មូលហេតុនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅប្រទេសបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស គឺ • ការខូចខាតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១ (ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ….) • មនោគមវិជ្ជាសង្គមនិយម (កុំមុយនីស្ត) • បញ្ហាទីផ្សារសេរី (ប្រទេសក្រោមអាណានិគម) • វិបត្តិនយោបាយ (ការបែងចែកគណបក្សច្រើនពេក) • ការរកឃើញចំហេះថ្មី គឺប្រេតកាត និងអគ្គិសនី និងឩបករណ៍ទាន់សម័យ • ការប្រកួតប្រណាំផលិតផលនៃបណ្តាប្រទេសថ្មីៗ ដូចជាកាណាដា សហរដ្ឋអាមេរិក អាសង់ទីន អូស្រ្តាលី ជប៉ុន • ការរីកដុះដាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឆាប់រហ័ស…។

និយាយពីគោលការណ៍បង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានដូចតទៅ ៖ • តាមមតិស្នើរសុំពីប្រធាន និងមតិឯកភាពពីអនុប្រធានទាំងពីនៃរដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សក្រទ្រង់បានតែងតាំងវីរជនមួយរូបក្នុងចំណោមតំណាងរាស្រ្តនៃគណបក្សឈ្នះឆ្នោតឲ្យធ្វើនាយករដ្ឋមន្រ្តី • នាយករដ្ឋមន្រី្តនាំសហការីដែលជាតំណាងរាស្ត្រ ឬសមាជិកគណបក្សតំណាងក្នុងសភា ដែលផ្គត់ផ្គងឲ្យកាន់តំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាលទៅសុំសេចក្តី ទុកចិត្តពីររដ្ឋសភា • រដ្ឋសភាបោះឆ្នោតផ្តល់ទំនុកចិត្តព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចេញប្រះរាជក្រិត្យតែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្រ្តី • មិនចូលកាន់តំណែងគណៈរដ្ឋមន្រ្តីធ្វើសច្ចាប្រណិធានចូលកាន់តំណែង ។

ហេតុដែលនាំឱ្យបារាំងចូលមកប្រទេសកម្ពុជាគឺ មហាក្សត្រខ្មែរពឹងឱ្យជួយ ម៉្យាងទៀតទឹកដីខ្មែរសម្បូរធនធានធម្មជាតិ។

ដើម្បីស្តារប្រទេសឡើងវិញនៅក្រោយសង្គ្រាម លោកស្តាលីនបានរៀបចំផែនការសេដ្ឋកិច្ចដូចជា៖ • ផែនការ៥ឆ្នាំ លើកទី៤ គឺការជម្រុញខាងថាមពល ដែកថែប និងការកសាងផ្លូវរទេះភ្លើង • ផែនការ៥ឆ្នាំ លើកទី៥ គឺការកសាងវិស័យបច្ចេកទេស ខាងយោធា និងកសិកម្ម

បានជាស្រ្ដីចាំបាច់មានការចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ដោយសារមានមូលហេតុខាងក្រោម ៖ • ទិសដៅនៃការអភិវឌ្ឍគឺលើស្ទួយជីវភាព និងលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រ ។ ស្រ្ដីជាក្រុមដែលលក្រីក្រជាងគេមានចំនួនច្រើនជាងគេ និងរងសម្ពាធសង្គមច្រើនជាងគេដូចនេះចាំបាច់ត្រូវតែចាប់ផ្ដើមពីស្រី្ដ ។ • ការងាររបស់ស្រ្ដីពុំទាន់ទទួលបាកកម្រៃ និងតម្លៃសមរម្យនៅឡើយ • រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយដាក់ស្រ្ដីឪ្យស្ថិតនៅក្នុងស្រទាប់ ក្រោមដែលពុំមាននាទីជាអ្នកអាច សម្រេចបាន ។ • មតិយោបល់របស់ស្រ្ដីមិនត្រូវបានគេរៀបញ្ចូលជាអាទិភាព និងអាចបំភ្លេចចោល • ទស្សនៈសង្គមនៅតែបន្ដឪ្យតម្លៃស្រ្ដី ទាបនៅឡើយ • ស្រ្ដីគឺជាដៃម្ខាងនៃចំណោមដៃទាំងពីរក្នុងការអភិវឌ្ឍបើស្ដ្រីមិនបានចូលរួមមានន័យថា គេពុំទាន់បាន ប្រើប្រាស់នូវធនធានមនុស្សដែលមានទាំងអស់នោះឡើយ ។

ក្នុងនាមយើងគឺជាមនុស្សខ្មែរមួយរូបយើងត្រូវរួមចំណែកដល់ការកសាង និងការពារបរិស្ថានដើម្បីឲ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍ពីព្រោះ បរិស្ថានជាភាវៈសម្រាប់ទ្រទ្រង់ភាវៈគ្មានជីវិត និងមានជីវិតហើយជាប្រភពធនធានធម្មជាតិ ដែលជាប្រភពនៃជីវិតព្រមទាំងវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ធ្វើការកែច្នៃបង្កើតភោគទ្រព្យនានាសម្រាប់បម្រើតម្រូវការរបស់មនុស្ស ។ កន្លងមកបើមនុស្សគ្រាន់តែទាញផលពីធម្មជាតិដើម្បីបម្រើនូវតម្រូវការ ដេលចាំបាច់នៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃធនធានធម្មជាតិក៏ដូចជាបរិស្ថានធម្មជាតិមិនទទួលរង់នូវការវិនាសខូចខាតបាត់បង់តុល្យភាព ជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃភពផែនដី ។ចំពោះមុខទោះបីបរិស្ថានធម្មជាតិ ឬភពផែនដីអាចបន្តពូជមនុស្សឲ្យរស់នៅបាន តេបរិស្ថានសព្វថ្ងៃមានការប្រែប្រួលគូរឲ្យព្រួយបារម្ភដូចជា ការកើនឡើងនៃកម្តៅព្រះអាទិត្យ គ្រោះទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត រដូវមិនទៀងទាត់ បណ្តាលឲ្យមានគ្រោះទុរ្ភឹក្ស ហើយបញ្ជាក់ថាបរិស្ថាននៃភពផែនដីទទួលរង់នូវការខូចខាតដោយសារសកម្មភាពមនុស្ស ។ ដូចនេះយើងជាមនុស្សខ្មែរត្រូវតែយល់កិច្ចកសាង និងការពារបរិស្ថានជាភារកិច្ចរបស់យើងទាំងអស់គ្នា និងមនុស្សជាតិនៃសកលលោកទាំងមូល ជួយការពារគុណភាពបរិស្ថាន ស្រឡាញ់ខ្លួន ស្រឡាញ់ជីវិត ...

ដើម្បីកាត់បន្ថាយទៅនឹងអតិផរណាតើរារដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី ម៉ាការ៉េ ថាត់ឆឺ បានបន្ថយទៅលើការចំណាយមុខងារសាធារណៈដូចជា៖ • កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងអប់រំ៦% • កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងបិស្ថាន៩% • កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍៤៥%(កាត់បន្ថយលើការសាងសង់នំនៅដ្ឋាន) • តម្លើងទៅលើកកងកម្លាំងសណ្ដាប់ធ្នាប់៣០% • តម្លើងទៅលើសេវាសុខភាព២១%

អនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារ ជានិច្ចព្រមព្រៀងមួយរបស់អង្គការសហប្រជាតិដែលបាន កំណត់ពីសិទ្ធិនានារបស់កុមារ ហើយកុមារនៅគ្រប់ទិសទីមានឳកាសទទួលបានសិទ្ធិទាំងនោះគ្រប់ៗគ្នា និងស្មើៗគ្នា ។