General Knowledge

អរិយធម៌ខ្មែរមានលក្ខណៈដូចជា ៖ • លក្ខណៈជាតិ គឺ ជាលក្ខណៈស្ថិតស្ថេររបស់ប្រទេសជាតិដេលមានទំនៀមទំលាប់ សាសនា ជំនឿ បវេណី សិល្បៈ ប្រវត្តិសាស្រ្ដ ទឺកដី និងប្រជាជន ។ ឥទ្ធិពលដែលមិនសមស្របទៅតាមទំនៀមទំលាប់របស់ជាតិត្រូវទាត់ចោល ។ • លក្ចណៈសំយោគ គឺជាលក្ខណៈដែលសម្របតាមការប្រែប្រួលក្នុងសង្គម ។

នៅពាក់កណ្ដាលទសវត្សឆ្នាំ ៨០ និងដើមទសវត្សឆ្នាំ៩០បញ្ហាសំខាន់ បានលេចឡើងគឺ ៖ • បញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀង និងកង្វះខាតអាហារ ។ • បញ្ហានេះបណ្ដាល មកពីមូលហេតុដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចលើទីផ្សារពិភពលោក ។

អាកប្បកិរិយាអង្គភាព គឺជាជំនាញមួយនៃការសិក្សាដែលធ្វើការអង្កេតមើផលប៉ះពាល់ ដែលបុគ្គលម្នាក់ៗ ឬ ក្រុមទាំងឡាយនឹងរចនាសម្ព័ន្ធដែលបានប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីធ្វើឪ្យអង្គភាពមានភាពប្រសើរឡើ និងមានប្រសិទ្ធភាព ។

សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃ ០២ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥២ ។

មហាអំណាចខាងមនោគមន៍វិជ្ជាសេរី និងសង្គមនិយម ពុំដូចគ្នាទេ ។ ប្រៀបធៀបមនោគមវិជ្ជាទាំងពីរ មនោគមន៍វិជ្ជាសង្គមនិយម • លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ • អំណាច ប្រធានាធិបតិ សភាតំនាងរាស្រ្ដ និងតុលាកការកំពូល • មានការបោះឆ្នោតជ្រើសតាងតំណាងរាស្រ្ដ • របបសង្គម នាយទុននិយមសេរី • សេដ្ខកិច្ច ទីផ្សារសេរី (ប្រកួតប្រជែង ផលិតផលទីផ្សារ) • វណ្ណៈមូលធននិយម (ឯកជន) មនោគមន៍វិជ្ជាសេរី • លទ្ធិកុំម្មុយនីស (ម៉ាកលេនីន) • អំណាច ...

បានជាបារាំងបង្កើតសាលាចុងបូព៌ាប្រទេសនេះឡើងដើម្បីសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីចក្រភពខ្មែរជាពិសេសសិល្បៈចម្លាក់ខ្មែរតាមជញ្ជាំងប្រាសាទដែលមានច្រើនស្អេកស្អះនៅក្នុងប្រទេស សៀម វៀតណាម និងឡាវសព្វថ្ងៃ ។ សាលានេះប្រមូលផ្ដុំទៅដោយអ្នកប្រាជ្ញាបារាំងដែលមានជំនាញខុសៗគ្នាជាពិសេសជំនាញវត្ថុបុរាណវិទ្យា និងសិលាចារឹក ។

ធម៌ទាំង១០នៅក្នុងទសពិធរាជធម៌មាន ៖ • ទានៈ ការធ្វើអំណោយ ចេះធ្វើអំណោយឬ ចេះចែករំលែក ។ • សីលៈ ការរក្សាសីល ការចេះធ្វើកាយវាចារ ចិត្តឲ្យផូរផង់ ឲ្យសុចរិតទៀងត្រង់ និងលះបង់អំពើអាក្រក់គ្រប់យ៉ាង ។ • បរិច្ចាគៈ ការចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិ ទ្រព្យធនរបស់ខ្លួន ដើម្បីចូលរួមក្នុងការកសាង ប្រយោជន៍សង្គមនិងប្រយោជន៍សាធារណៈពោលគឺមិនអាត្មានិយម ។ • អាជ្ជវៈ មានចិត្តស្មោះត្រង់ ប្រកាន់សច្ចធម៌ គឺនិយាយបែបណាគឺធ្វើបែបនោះ ។

ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦៧ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៦៨ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា មានការររាំងស្ទះ នេះដោយសារមូលហេតុដូចជា ៖ • ការបាត់បង់ប្រាក់ចំណួលដែលជាលទ្ធផល នៃការរត់ពន្ធ ។ • ការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មរដ្ឋមិនបានល្អ ។ • ការរចំណាយខ្វះតុល្យភាព • ទិន្នផលកសិកម្មមានកម្រិតទាបដោយសារតែប្រព័ន្ធធារាសាស្ដ្រគ្មានប្រសិទ្ធិភាព ។

យុត្តិធម៌អាចចែកចេញជា ៣សណ្ឋានគឺ ៖ • យុត្តិធម៌ក្នុងការប្តូរ: គឺភាពត្រឹមត្រូវឥតល្អៀងក្នុងការប្តូរ ។ គេអាចពោលថា ការប្តូរមានយុត្តិធម៌បានកាលណាអ្នកប្តូរយករបស់ពីរដេលមានតម្លសស្មើរគ្នាមកដូរ គឺយុត្តធម៌ស្ថិតនៅលើសមមូលនសតម្លៃវត្ថុដែលប្តូរនោះឯង ។ • យុត្តិធម៌ក្នុងការចែកៈ គឺយុត្តិធម៌ដែលមនុស្សទាំងឡាយទទួលស្គាល់ថា ត្រឹមត្រូវនៅពេលដេលខ្លួនបានទទួលរង្វាន់ជាថ្នូរនៃកម្លាំងស្នាដៃ និងតម្រូវការរបស់ខ្លួន ។ វាគឺជាចំណែក ដែលគេបានទទួលអំពីស្នាដៃ មនុស្សយុត្តិធម៌ឬពីច្បាប់នៃសង្គមរបស់ខ្លួន ។ • យុត្តិធម៌ក្នុងការបង្រា្កបៈ គឺជាយុត្តិធម៌ដេលមានសណ្ឋានជាសមភាពសមាមាត្រ ។ ជាការបង្រ្កាបមួយបែបដេលចាប់អ្នកដែលមានពិរុទ្ធឲ្យទទួលកំហុស ឬសង់ជំងឺចិត្តនៃជនរង់គ្រោះឲ្យស្មើទម្ងន់នៃកំហូចខាត ។

ពីឆ្នាំ ១៩៧៦ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៧៨ នៅក្នុងបក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជា ប៉ុល ពត មានតួនាទីជាលេខាបក្ស ។ ចំណែកឯនួន ជា វិញមានតូនាទីជាអនុលេខាបក្ស ។