General Knowledge

វិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ១៩២៩បានចាប់ផ្ដើមឡើងនៅពេលដែលលោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្ដតំណែងវិល សុន បាននាំគ្នាកសាងសេដ្ឋកិច្ចតាមទ្រឹស្ដីដើមទុនឲ្យគេធ្វើការបង្កើតផលិតផលច្រើហួសហេតុពេកដែលបានធ្វើឪ្យតម្រូវការទីផ្សារបានរួមតូចពោលគឺការអនុវត្ដទ្រឹស្ដីបាននាំមកនូវបរិមាណទំនិញកើនឡើងមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។

សកលភាវូបនីយកម្ម គឺជាដំណើរវិវត្តន៍នៅក្នុងចរន្ដនៃការបង្កើតឡើងនូវ ប្រព័ន្ធតែមួយនៅក្នុងពិភពលោកទាំងមូល។

បញ្ហាដែលពិភពលោកកំពុងតែមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងសព្វថ្ងៃ គឺមហន្ដរាយនៃបរិស្ថាន។

មូលហេតុដែលនាំឪ្យមានការកាត់ទោសមេដឹកនាំនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យពីព្រោះ៖ ជារបបដឹកនាំសដ៏អាក្រក់ដែលពីលោកមិនធ្លាប់មាន៖ • ជម្លៀសប្រជាជនចេញីទីក្រុងនិងទីប្រជុំជននានា • បង្ខំឪ្យប្រជាជនធ្វើការហួសកម្លាំង២៤ម៉ោងក្នុង១ថ្ងៃហើយទទួលទានអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ • បំបិទសិទ្ធសេរីភាពគ្រប់បែបយ៉ាង • ផ្ដាច់មនោសញ្ចេតនាក្នុងគ្រួសារ • លុបបំបាត់ជំនឿ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ សាសនា • កាប់សម្លាប់ប្រជាជនស្លូតត្រង់យ៉ាងរង្គាល • ធ្វើវិសុទ្ធកម្ម • ការបង្កើតមន្ទីរសន្ដិសុខគ្រប់ទីកន្លែង អំពើវិនាសកម្មខាងលើនេះវាផ្ទុយទាំងស្រុងទៅនឹងសន្ទិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលចែងអំពី៖ – ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម • ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ • ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ បញ្ហាទាំងអស់ខាងលើនេះនាំឪ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើសំណើរទៅអង្គការសហប្រជាជាតិបង្កើតតុលាកាត់ទោសមេដឹកនាសម័យខ្មែរក្រហម។ ការកាត់ទោសនេះមានទិសដៅដើម្បី៖ • ផ្សះផ្សារជាតិ • បង្រួបបង្រួមជាតិ • ទប់ស្កាត់កុំឪ្យមានរបបនេះម្ដងទៀត • ព្យាបាលផ្លូវចិត្តដល់ជនរងគ្រោះ • ជាមេរៀនដល់មេដឹកនាំជំនាន់ក្រោយ។

អ្នកទទួលតំណែងប្រធានាធិបតីបន្ដពីលោក ស៊ីស្ដាដេស្ដាំង គឺលោកហ្រ្វង់ស្វ័រ មីតេរ៉ង់។លោកមកពីគណបក្សសង្គមនិយមលើកទី ១ក្នុងសាធារណរដ្ឋទី៥។

បានជាប្រធានាធិបតីទី១ នៃសាធារណរដ្ឋទី៥ នៃប្រទេសបារាំងបានលាឈប់តំណែងនៅឆ្នាំ១៩៦៨ ព្រោះ ៖ • កសិករលក់ផលិតផលមិនចេញ • កម្មករបាត់បង់ការងារដោតសារការរើកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកទេស • វិស័យដឹកជញ្ជូនឈប់ដំណើរការ • ពាណិជ្ជករតូចតាចក្ស័យធន ។

តាមរយៈសន្និសញ្ញានៅថ្ងៃទី១២ខែកញ្ញាឆ្នាំ១៩៩០ បានតម្រូវឲ្យពួកសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងអស់ត្រូវដកទ័ពចេញទាំងអស់ពីទឹកដីអាឡឺម៉ង់ ដើម្បីដោះលែងប្រទេសអាឡឺម៉ង់ឲ្យមានសេរីភាពខាងនយោបាយពោលគឺអធិបតេយ្យភាពនិងឯករាជ្យជាតិ ។

អត្តន័យនិងផលប្រយោជន៍នៃនយោបាយ ឈ្នះ-ឈ្នះមានដូចជា៖ • ទី១ សង្រ្គាម និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធត្រូវបិទបញ្ចប់ទាំងស្រុង ការស្លាប់ របួស និងការបែកវបាត់គ្នាដោយភ្លើងសង្រ្គាមក៏លែងមានតទៅទៀតរយៈពេល២១ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ • ទី២ នយោបាយ ឈ្នះ-ឈ្នះបានបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិល នៅកម្ពុជាដោយសន្ដិវិធី ពោលគឺគ្មានការបង្ហូរឈាម គ្មានការបាញ់បោះសម្លាប់ជីវិតប្រជាជាតិគ្មានឯងឡើយ។ • ទី៣ រាល់ភាគីទំនាស់ទាំងបួនបានធ្វើសមាហរណកម្មមកជាកម្លាំងការពារជាតិតែមួយ គឺគិតពីប្រយោជន៍ជាតិ និងប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ • ទី៤ បានផ្គួលរំលំអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហមនិង ទប់ស្កាត់មិនឪ្យរបបប្រល័យពូជសាសន៍កកើតឡើងម្ដងទៀត។ • ទី៥ នយោបាយ ឈ្នះ-ឈ្នះបង្កើតឡើងស្របទៅតាមបំណងរាស្រ្ដ ហើយមានការគាំទ្រពីប្រជាជន។

ក្រៅពិសាសនាដែលប្រជាជនអ៊ីតាលីគោរពមានសាសនាមួយចំនួនទៀតនៅអ៊ីតាលីដែលប្រជាជនគោរពនិងមានជំនឿរដូចជាគ្រឹស្ដសាសនានិកាយប្រូតេស្ដង់ឥស្លាមនិងជ្វីស…។

វិភាគពីព្រះរាជាណាចក្រទី២៖ • កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៤ កញ្ញា ១៩៩៨ ដែលមានព្រះមហាក្សត្រសោយរាជ្យគឺសម្តេចព្រះនរោត្ត សីហនុ • មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី សេរីពហុបក្ស • មានរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់មួយ • ព្រះរាជាណាចក្រទី២កើតឡើង តាមរយៈការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទីក ២៣ ២៨ ឧសភា រៀបចំដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ • ព្រះរាជាណាចក្រទី២ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាបានបោះឆ្នោតជាសកលដោយសេរីជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តបាន ៥អាណត្តិនៃរដ្ឋសភាដែលប្រឈមរដ្ឋាភិបាលគឹសម្តេចហ៊ុនសែន និងសម្តេចនរោត្តម រណឫទ្ធិ ជាសហនាយករដ្ឋមន្រ្តី