General Knowledge

សិទ្ធិមនុស្សចែកចេញជា ៖ • សិទ្ធិពលរដ្ឋ សិទ្ធិដើម្បីរស់រានមានជីវិត មានសេរីភាពរួចផុតពីការធ្វើទារុណកម្ម • សិទ្ធិនយោបាយ សិទ្ធិបញ្ចេញមតិដោយសេរី រួមប្រជុំដោយសេរី សិទ្ធិបោះឆ្នោត • សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សិទ្ធិក្នុងការប្រកបរបរ សិទ្ធិមានការងារធ្វើស្របតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន សិទ្ធិក្នុងការធ្វើជំនួញ សិទ្ធិមានកម្មមសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន សិទ្ធិលក់ដូរទ្រព្យសម្បត្តិស្របច្បាប់របស់ខ្លួន • សិទ្ធិសង្គមកិច្ចនិងវប្បធម៌ សិទ្ធិក្នុងការងារមនុស្សធម៌សិទ្ធិបង្កើតគ្រួសារ សិទ្ធិទទួលការអប់រំ សិទ្ធិប្រើប្រាស់ភាសានិងគោរពប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់របសស់ខ្លួន • សិទ្ធិកុមារនិងយុវជន សិទ្ធិមានឈ្មោះ ទទួលការសិក្សាកុមារមានសិទ្ធិរួចផុតពីការកាត់ទោសប្រហារជីវិត • សិទ្ធិរបស់កម្មករ ទទួលប្រាក់បំណាច់ស្មើគ្នា ...

បានជានិយាយថា សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសិទ្ធិមនុស្សព្រោះ មនុស្សកើតមកត្រូវការជីវិត សេរីភាព និងសុភមង្គល ។ បើជីវិតសេរីភាព សុភមង្គល ត្រូវគេបំបិទ ដកហូត វាផ្ទុយពី សំណូមពររបស់មនុស្ស ។ លក្ខខណ្ឌទាំងបីនេះជាសេចក្តីថ្លៃថ្នូរនិងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសិទ្ធិមនុស្ស ។

ប្រាសាទព្រះវិហារបានបញ្ចូលក្នុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅថ្ងៃទី ០៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ ។

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានទីក្រុងបី គឺក្រុងភ្នំពេញ ក្រុងកែប និងក្រុងព្រះសីហនុ។

ស្ថានភាពកុមារនៅសម័យខ្មែរក្រហម និងសម័យបច្ចុប្បន្នខុសគ្នាដូចជា ៖ ក. សម័យខ្មែរក្រហម • គេបានផ្លាស់ប្តូរលំនៅស្ថាន ធ្វើអោយកុមារព្រាត់ប្រាស់ពីគ្រួសារហើយគេបានបង្ហាត់បង្រៀនកុមារទាំងនោះអោយដើរឈ្លបយកការណ៍ពីម្តាយឪពុករបស់ខ្លួន • គេបង្ខំអោយកុមារធ្វើការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងធ្វើជាទាហាន ខ. សម័យបច្ចុប្បន្ន • ប្រទេសកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រដោយសារតែសង្គ្រាមក្នុងស្រុកអូសបន្លាយអស់ជាង ២០ឆ្នាំកន្លងមក • កុមារកំព្រា ស្រីមេម៉ាយកើតច្រើនធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រគួរអោយព្រួយបារម្ភ ។ ធ្វើអោយអ្នកទាំងអស់នោះទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារចង់បានប្រាក់មកចិញ្ចឹមជីវិត បង្ខំអោយពួកគេធ្វើស្រីពេស្យាចារប្រព្រឹត្តអំពើផ្តេសផ្តាសដែលសង្គមស្អប់ខ្ពើម • កុមារមួយចំនួនត្រូវគេបោកបញ្ជោតជួញដូរលក់ • កុមារបោះបង់ការសិក្សា ខ្វះការអប់រំ សេពគ្រឿងញៀន ហើយកែនអោយធ្វើទាហារ កុមារមួយចំនួនទៀតកើតអេដស៍ • សិទ្ធិកុមារត្រូវបានគេរំលោភបំពានដូចជា ...

រៀបរាប់ពីសមាសភាពរដ្ធាភិបាលកម្ពជាព្រមទាំងពន្យល់អំពៅមុខដំណែងគឺ៖ • នាយកមន្ត្រី ជាសមាជិករដ្ធសភា ជាអ្នកដឹកនាំ ការងាគណះរដ្ធមន្ត្រី និងចាតើចែងបញ្ចារាល់សកម្មភាពរបស់រដ្ធាភិបាលលើគ្រប់វិស័យ • ទេសរដ្ធមន្ត្រី សម្តៅលើរដ្ធមន្ត្រីដែលមានអតីតភាពជារដ្ធមន្ត្រី • រដ្ធមន្ត្រី ជាប្រធានស្ថាប័នក្នុងករណីដែលមានរដ្ធលេខាធិការជាអនុប្រធានស្ថាប័ន • រដ្ធលេខាធិកា គឺចាប្រធានស្ថាប័ននៃរដ្ធលេខាធិការដ្ធានស្វយ័ត ។

ដោយការស្រលាញ់អំណាចដណ្តើមរាជ្យគ្នា ក្នុងព្រះរាជវង្សខ្មែរ ពួកមហិច្ចតាបានឱកាស បានយកខេត្តខ្មែរភាគខាងលិចអស់៩ខេត្ត។ ចំណែកវៀតណាមវិញ ក្រោយពីបានប្រទេសចំប៉ាទាំងស្រុងក្នុងអំឡុងគ្រិស្គសរាជ ១៤៧១បានរកមធ្យោយបាយផ្សេងៗដើម្បីលេបទឺកដី កម្ពុជាដោយលើកបុត្រីព្រះនាម “ចូវ” ថ្វាយព្រះបាទជ័យជេដ្ធាទី២ក្នុងបំណងយកតំបន់ព្រៃនគរ បាវៀ និងបៀងហ្វា ដែលសព្វថ្ងៃមាន ២១ ខេត្ត ដែលជាខេត្តរបស់ខ្មែរ ។

នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ពិភពលោកបានបែងចែកមនោគមវិជ្ជាជាពីរ គឺ ៖ • មនោគមវិជ្ជាសេរី ( មូធននិយម) • មនោគមវិជ្ជាសង្គមនិយម (កុំមុយនីស្ត ) ។

សង្គ្រាមស៊ីវិលបណ្តាលឲ្យខូចខាតដូចជា ៖ • បំផ្លាញកេរ្តី៍ឈ្មោះខ្មែរ និងក្តីសុខរបស់រាស្រ្ត • ប្រជាជនព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ • អសន្តិសុខ ចោរកម្ម អាណាធិបតេយ្យ អំពើហិង្សា ទុរភិក្ស និងជំងឺ • បំផ្លាញគ្រឹះស្ថានសិក្សា សិស្សមិនអាចទៅរៀនសូត្រ គ្មានការងារ • បំផ្លាញហេដ្ឋានរចនាសម្ព័ន្ធ និងអាយុជីវិតមនុស្ស សត្វ • បង្កអំពើស៊ីសំណូក ពុករលួយ បក្សពួក និងបង្ខំឲ្យធ្វើទាហាន • រាស្រ្តខ្មែរ ១លាននាក់ស្លាប់ ផ្លូវថ្នល់ ៧០%-៨០% ...