General Knowledge

នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយនឹងកាសែត ញូវយ៉ក ព្រះអង្គបានថ្លែងថា បើសិនជាប្រទេសឥណ្ឌូចិនមិនបានទទួលឯករាជ្យពីបារាំងទេនោះ នោះប្រជាជនខ្មែរនៅទូទាំងប្រទេសនឹងក្រោកតស៊ូឡើងធ្វើការប្រឆាំងនឹងអាណានិគមបារាំង ហើយនៅពេលនោះជោគជ័យ របស់ពួកកុំមុយនីស្ដនឹងកើតមានឡើងជាស្វ័យប្រវត្តិ ។

សកម្មភាពរបស់ព្រះអង្គនៅកាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើឪ្យបារាំងព្រមទទួលយកចរចារជាថ្មីជាមួយកម្ពុជានៅទីក្រុងប៉ារីស នាថ្ងៃទី ២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៥៣ ដែលមានឯកឧត្តម ប៉ែន នុត ព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ដិមុនីរ៉េត តំណាងប្រតិភូខ្មែរ ។

នៅថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥៣ នៅខេត្តសៀមរាបព្រះអង្គបានប្រកាសថា ប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូលបានសម្ដែងនូវចិត្តយ៉ាងមោះមុតក្នុងការទាមទារឯករាជ្យពីរយ៉ាងឪ្យដាច់ខាតទោះបីជាបារាំងពុំមានឆន្ទៈក្នុងការប្រគល់ឯករាជ្យឪ្យយើងក៏ដោយ ។

នៅពេលដែលព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ធ្វើព្រះរាជបូនីយកិច្ចនៅក្រៅប្រទេស នៅក្នុងប្រទេសវិញពួកស្ដាំនិយមបានឈប់បង្កជម្លោះហើយបានរួបរួមជាមួយរាជវាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល ។ ចំណែកឯប្រជាជនទាំងប្រុសទាំងស្រីចំនួន ៤០០ ០០០នាក់បានស័្មគ្រចិត្តបម្រើក្នុងកងជីវពលនារីក្លាហានដោយបានហ្វឹកហាត់យ៉ាងសកម្មហើយសន្យាថានឹងដង្ហែតាមព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ ដើម្បីដណ្ដើមឯករាជ្យជូនជាតិមាតុភូមិឪ្យបានទោះបីត្រូវបូជាជីវិតក៏ដោយ ។

ដើម្បីបញ្ចប់ចលនាបះបោរទាំងនេះ បារាំងបានធ្វើដូចតទៅ ៖ • សម្របសម្រួលនឹងមន្ដ្រីរាជការ ដើម្បីធ្វើការចរចាររកដំណោះស្រាយ ។ • ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាទ្វេភាគី រវាងបារាំង ខ្មែរនៅឆ្នាំ ១៨៨៦ ។

នៅដំណាក់កាលពីឆ្នាំ ១៨៨៨ ដល់ឆ្នាំ ១៨៨៩ បារាំងដបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាព្រះបាទនរោត្តម ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ជាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលផ្ដល់អំណាចទៅឪ្យបារាំង ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានខ្លឹមសារដូចតទៅ ៖ • អនុញ្ញាតឪ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋបាលបារាំង ដែលជាថ្នូរនិងការលើកកម្ពស់ការផ្គត់ផ្គង់ព្រះបរមារាជវាំង និងសេចក្ដីត្រូវការសំខាន់ៗ ។ • បង្កើតក្រុមការងារពិសេស ដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋបាលបារាំង ពោលគឺពីមុនប្រមូលមកឪ្យមន្ដ្រី បារាំងវិញម្ដង គឺក្នុងន័យលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ នៅក្នុងជួរមន្ដ្រីពន្ធដារខ្មែរ ។

បារាំងបានធ្វើកំណែទម្រង់មន្ដ្រីរាជការខ្មែរដូចជា ៖ • អនុម័តច្បាប់ស្ដីពីប្រាក់បៀវត្សទៅដល់មន្ដ្រីរាជការ ដើម្បីតម្លើងប្រាក់បៀវត្សឪ្យបានខ្ពស់ដោយឪ្យរាជខ្មែរត្រូវការធ្វើការងារដោយភក្ដីភាព និងអស់ពីសមត្ថភាព បើមិនដូច្នោះទេគឺនឹងត្រូវបាត់បង់ការងារ ។ • បង្កើតឪ្យមានសាលារដ្ឋបាល សម្រាប់ធ្វើការបណ្ដុះបណ្ដាលដល់មន្ដ្រីខ្មែរពោលគឺមន្ដ្រីទាំងអស់ត្រូវតែឆ្លងកាត់សាលានេះជាដាច់ខាត ។

មុននឹងបារាំងធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល គឺវិស័យរដ្ឋបាលខ្មែរមានលក្ខណៈអាណាធិបតេយ្យ អសមត្ថភាព និងគ្មានប្រសិទ្ធិភាព ។

កំណែទម្រង់លើវិស័យកសិកម្មរបស់បារាំងបាននាំឪ្យប្រទេសកម្ពុជាយើងបានប្រែមុខមាត់នៅលើទិផ្សារអន្តរជាតិ ។ ទន្ទឹងនឹងនេះវាក៏បានធ្វើឪ្យមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដូចជា ៖ • ដំណើរកាវិវត្ត្នភាពខុសគ្នានៃស្ថានភាពកសិករ នៅតាមទីជនបទ ដែលប្រែក្លាយជាកសិករឈ្នូលធ្វើស្រែ ( ដោយបាត់បង់ដីធ្លី ) និងម្ចាស់ដីធំៗ ជាអ្នកគ្រប់គ្រង់ដីផលិតកម្មទាំងនោះ ។ • គម្លាតរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ ។

ចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិបានចែកចេញជា ២ ប្រភេទគឺ ៖ • ការតស៊ូដោយអាវុធ ដឹកនាំដោយកម្លាំងនៃចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈដែល មានការគាំទ្រពីសំណាក់កងទ័ងរៀតមិញ ។ • ការតស៊ូដោយសន្ដវិធី ឬ វិធីការទូតដែលត្រូវបានធ្វើ និងដឹកនាំដោយសម្ដេចព្រះបាទនរោត្តមសីហនុនៅប្រទេស ( ព្រះរាជបូជនីយកិច្ច ) ។