General Knowledge

អំពើភេរវកម្មអន្តរជាតិដ៏ធំមួយនៅដើមសតវត្សទី២០ គឹការបើកយន្តហោះបំបុកបំផ្លាញមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៅទីក្រុងញូយ៉ក នាថ្ងៃទី ១១ ខែ កញ្ញា ឆ្នំា ២០០១ ។

បានជាសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិករីកចម្រើនខ្លាំងនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១ព្រោះ៖ • ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបត្រូវស្តារសេដ្ឋកិច្ចខ្លួនឡើងវិញដែលខូតខាតដោយសារសង្គ្រាម ហើយពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រាក់ កម្ចីពីសហរដ្ឋអាមេរិក ។ • សហរដ្ឋអាមេរិកបានគេចផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំសេដ្ឋកិច្ចដោយសារសង្គ្រាម ។ • នៅដើមឆ្នាំ១៩២០ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបបានខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារសហរដ្ឋអាមេរិកចំនួន១០ពាន់លានដុល្លារ ។ • ទំនិញអាមេរិកបានហូរចូលទៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបគិតជាទឹកប្រាក់៧ពាន់លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ។ • ប្រជាជនអាមេរិកប្រឹងប្រែងពង្រឹកវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការក្រៅប្រទេស។ • រោងចក្រឩស្សាហកម្មខិតខំផលិតឲ្យទាន់តម្រូវការទីផ្សារដូចជារថយន្តវិទ្យុនិងមុនទំនិញផ្សេងៗ ជាច្រើនទៀត។

វិស័យឩស្សាហកម្មទេសចរណ៍អូស្រ្តាលីមួយផ្តល់ប្រភពចំណូលដ៏ធំមួយដែរ ។ លំហូរភ្ញៀវទេសចរណ៍បានកើននៅពេលក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ គឺ ២.៥ លាននាក់ រហូតដល់ ៦.៥ លាននាក់ ភាគច្រើននៃភ្ញៀវទាំងនោះគឺមកពីទ្វីបអាស៊ី ។ នៅក្នុងឩស្សាហកម្មទេសចរណ៍ក៏មានទុនវិនិយោគមកពីជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរី សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍សំណង់សណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយបីជាច្រើនកន្លែង ។

អាឡឺម៉ង់បានរួបរួមគ្នាវិញនៅថ្ងៃទី១២ កញ្ញា ១៩៩០ ដោយសារកត្តាមួយចំនួនដូចជា៖ • សហភាពសូវៀតពុំមានលទ្ធភាពជួយដល់អាឡឺម៉ង់ខាងកើតទៀត ដោយសារមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ • ការដួលរលំសហភាពសូវៀត • ប្រទេសមហាអំណាចបានយល់ព្រមដោះលែងប្រទេសអាឡឺម៉ង់ឲ្យមានសេរីភាព។

លក្ខណៈដូចគ្នា • មានធាតុបង្កតូចបំផុត ជាណឺរ៉ូន ។ លក្ខណៈខុសគ្នា • មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ បង្កឡើងពីក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង ។ វាមាននាទីទទួលព័ត៌មាន បកស្រាយនិងបញ្ជាចេញទៅបរិមណ្ឌលប្រសាទ ។ • សាលាបង្រៀនបើកបរអាស៊ានសាខាផ្សារឌុយម៉ិច • បរិមណ្ឌលប្រសាទ បង្កឡើងពីសរសៃប្រសាទលលាដ៏ក្បាល និងសរសៃប្រសាទឆ្អឹងខ្នង ។ វាមាននាទីដឹកនាំព័ត៌មានចូល និងចេញពីមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។

យុទ្ធវិធីរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលដើម្បីទប់ទល់និងបញ្ហាកង្វះសារជាតិចិញ្ចឹមដល់កុមារ មានដូចជា ខិតខំប្រឹងប្រែងអប់រំមាតាបិតា ឬអាណាព្យាបាល ឲ្យចេះថែទាំកុមារឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ទាំងការបំបៅដោះកូន និងការបង្កើនគុណ ភាពចំណីអាហារដែលសំបូរជីវជាតិអាដូចជា បន្លែសឹ្លកបៃតង បន្លែផ្លែឈើ ពណ៍លឿង សាច់ ស៊ុត ថ្លើមជាដើម ។

មណ្ឌលរ៉ែសំខាន់ៗនៅកម្ពុជាមានប្រាំគឺ៖ • មណ្ឌលប៉ៃលិនៈ ត្បូងទទឹម និងកណ្តៀង • មណ្ឌលកែវ (រតនគិរី) រ៉ែដែក (នៅភ្នំដែក) មាស (កប់ក្នុងដីល្បាប់) និងសំនប៉ាហាំង (នៅជុំវិញភ្នំជី និងភ្នំលឿង) • មណ្ឌលកំពត និងបាត់ដំបងៈ ថ្មកំបោរ និងផូស្វាត • មណ្ឌលពោធិ៍សាត់ៈ ថ្មកែវ (ភ្នំតាសាយ) សំរាប់រចនាជាវត្ថុសិល្បៈ។

ក្នុងនាមខ្ញុំជាកូន ត្រូវមានសីលធម៌ចំពោះឪពុកម្តាយដូចតទៅ ៖ • ត្រូវគោរពឪពុកម្តាយ ដែលជាអ្នកមានគុណ • ត្រូវស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយ ដើរតាមគន្លងធម៌ • ខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ និងជួយធ្វើការងារផ្ទះជំនួសដៃជើងឪពុកម្តាយ • ត្រូវថែរក្សាកេរ្តិ៍ឈ្មោះពូជរាង្សវង្សត្រកូល • ត្រូវចេះថែរក្សាកេរមរតក ដែលម្តាយឪពុកបានបន្សល់ទុកឱ្យ • ត្រូវចេះអាណិតអាសូរឪពុកម្តាយ ត្រូវចេះការពារហ៊ានពលីដើម្បីឪពុកម្តាយ • ត្រូវចេះតបស្នងសងគុណចំពោះម្តាយឪពុកពេលលោកចាស់ជរា ។

សិលាម៉ាក់ម៉ាមាន២ប្រភេទគឺៈ • សិលាជ្រៀតៈ ជាក្រុមសិលាម៉ាក់ម៉ាដែលកើតឡើងពីការចុះត្រជាក់នៃម៉ាក់ម៉ានៅក្រោមផ្ទៃផែនដី។ គេអាចហៅសិលាជ្រៀតបានម៉្យាងទៀតថា សិលាព្លុយតូនីក។ • សិលាភ្នំភ្លើសៈ ជាក្រុមសិលាម៉ាក់ម៉ា ដែលកើតឡើងពីការចុះត្រជាក់នៃម៉ាក់ម៉ានៅលើផ្ទៃផែនដី។

យោងតាមមាត្រា ១ នៃអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប) ស្តីពីសិទ្ធិកុមារ “កុមារ” គឺជាមនុស្សគ្រប់រូបដែលមានអាយុតិចជាង ១៨ឆ្នាំលើកលែងតែអាយុពេញវ័យត្រូវបានកំណត់រហ័សជាងនេះនៅក្នុងច្បាប់នៃប្រទេសនីមួយៗ តាមច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សិទ្ធិនិងការទទួលខុសត្រូវជាច្រើនរបស់មនុស្សពេញវ័យមានចាប់តាំងពីគេមានអាយុ ១៨ ឆ្នាំដូចជា ៖ • មាត្រា ៣៤ : នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឆ្នាំ ១៩៩៣ ប្រជាពលរដ្ឋខែ្មរមានអាយុយ៉ាងតិច១៨ឆ្នាំមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ច្បាប់ស្តីពីគោលការណ៍រួមរបស់កងយោពលខេរភូមិន្ទកម្ពុជាមាត្រា៤២ យុវជនកម្ពុជាដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ១៨ឆ្នាំ ត្រូវចូលបម្រើកងទ័ព • មាត្រា ១៤ ...