General Knowledge

ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សមាន២បែបគឺ៖ • ការរំលោភដោយអំពើ។ ឧ.ការធ្វើទារុណកម្ម • ការមិនប្រព្រឹត្តតាមច្បាប់និងកម្រងច្បាប់អន្តរជាតិ សរុបទៅអ្វីៗដែលធ្វើនឹងខ្លឹមសារនៃតម្រងសិទ្ធិទាំងឡាយខាងលើចាត់ទុកជាការរំលោភសិទ្ធិ។

ជាទូទៅក្នុងការដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងអ្វីមួយចាំបាច់ត្រូវប្រើអំណាច និងឥស្សរភាពតែអំណាចនេះមិនមែនជាអំណាចបុគ្គលតែម្នាក់ រីឯឥស្សរភាពក៏មិនមែនជារបស់បុគ្គលណាមួយដែរ ។ដូចនេះហើយបានជាមានឃ្លាមួយពោលថា “អំណាចកើតចេញមកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឥស្សរភាពកើតចេញមកពីការចេះផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់គ្នាទៅវិញទៅមក ហើយភាពបុគ្គលឆ្នើមសកើតចេញមកពីការមិនគិតតែផលប្រយោជន៍ផផ្ទាល់ខ្លួន” ។ អំណាចកើតចេញពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ៖ ពន្យល់ពាក្យ ៖ អំណាចគឺជាកម្លាំង ឬឥទ្ធិពលដែលអាចធ្វើអ្វីបាន ។ បកស្រាយ ៖ ក្នុងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អំណាចកើតចេញពីប្រជាជន ហើយតំណាងប្រជាជនក៏កើតចេញពីប្រជាជនដែរ គឺវាជារបស់ប្រជាជន និងធ្វើអ្វីៗ ដើម្បីប្រជាជន ។ ប្រជាជនជាអ្នកជ្រើសររើសតំណាងរបស់ខ្លួននិងប្រគល់អំណាច អភ័យឯកសិទ្ធិឱ្យតំណាងរបស់ខ្លួន ...

ស្ថានភាពប្រទេសអាឡឺម៉ង់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ គឺ ៖ • នៅសមរភូមិខាងកើតកងទ័ពសូវៀតបានវាយបំបាក់កងទ័ពអាឡឺម៉ង់ • នៅសមរភូមិខាងលិចកងទ័ពអាមេរិកបានវាយឡើងឆ្នេរណរម៉ង់ឌី នៅថ្ងៃទី ៦ មិថុនា ១៩៤៤ • កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តភាពបានវាយចូលអាឡឺម៉ង់ពីខាងលិច ចំណែកកងទ័ពក្រហមវាយចូលពីខាងកើត • ប្រជាជនអាឡឹម៉ង់ត្រូវបានគេសម្លាប់ ចំនែកទីក្រុងធំៗត្រូវបំផ្លាញ • អ៊ីត្លែរបានធ្វើអត្តឃាតនៅពេលកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តចូលកាន់កាប់ទីក្រុងប៊ែរឡាំង • នៅថ្ងៃទី ៨ ខែឩសភា ឆ្នាំ ១៩៥៤ អាឡឺម៉ង់បានប្រកាសចាញ់សង្គ្រាម ។

នយោបាយអព្យាក្រឹតមានការចុះខ្សោយដោយសារតែ៖ • ប្រទេសមហាអំណាចនៃប្លុកទាំងពីរប្រាកដជាមិនទុកប្រទេសកម្ពុជាបានសន្តិភាពតាមផ្លូវអព្យាក្រឹតរបស់ខ្លួន • សកម្មភាពនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថៃ វៀតណាមខាងត្បូង ប្រឆាំងនិងនយោបាយរបស់សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ។

កិច្ចព្រមព្រៀង អធិបតេយ្យ ភាព បូរណភាពទឹកដី អព្យាក្រឹតភាព និងឯកភាពជាតិកម្ពុជា ។ សេចក្តីថ្លែងការស្តីពីការស្តារ និងកសាងប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ ។

លក្ខណៈនៃការបោះឆ្នោតនោសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡែម៉ង់កើតមានដូចទៅ៖ • ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំ មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងតែមួយគត់ក្នុងការដឹងនាំប្រទេសដែលមានតួនាទីជានាយករដ្ឋមន្រ្ដី • សភាអាឡឺម៉ង់មានសមាជិក ៥០០នាក់ហើយសមាជិកសភានីមួយត្រូវមានអាយុចាប់ពី២១ឆ្នាំឡើងទៅអាឈ្មោះបាន។

យើងប្រជារាខ្មែរ ដែលធ្លាប់មានអារ្យធម៍ឩត្តុង្គឩត្តមប្រទេសជាតិស្តុកស្កម្កធំទូលាយថ្កុំថ្កើងរុងរឿងកិត្យានុភាពខ្ពង់ខ្ពស់ភឺ្លចែងចាំងដូចពេជ្រពណ្ណរាយ។ បានធ្លាក់ខ្លួនដ៏សែនរន្ធត់ ក្នុងអំឡុងពីទសវត្សចុងក្រោយនេះ ឆ្លងកាត់ទុក្ខសោកវិនាសអន្តរាយទ្រុឌទ្រោមអន់ថយមហាសោកស្តាយ។ បានភា្ញក់រលឹកក្រោកឈរឡើង ចងបាច់ឆន្ទះមោះមុត ប្តូរផ្តាច់ រូបរួមគ្នាពង្រឹងឯកភាពជាតិ រក្សាការពារទឹកដីកម្ពុជា អធិបតេយ្យថ្លៃថ្លានិងអារ្យធម៏អង្គដ៏បវរ កសាងប្រទេសជាតិឲ្យទៅជា”កោះសន្តិភាព”ឡើងវិញ ផ្អែកលើប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ធានាសិទ្ធិមនុស្សគោរពច្បាប់ ទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ចំពោះវាសនាអនាគតជាតិ ឲ្យបានឈានឡើងរីកចំរើនលូតលាស់ សម្បូររុងរឿងជានិច្ច។

ខ្មែរក្រហមបែងចែកសត្រូវជាពីរ ប្រភេទ ៖ ក. សត្រូវខាងក្នុង • អ្នករដ្ឋការរបស់របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ • ក្រុមជនជាតិភាគតិច • ជនជាតិភាគតិចតំបន់ភ្នំ • ជនជាតិខ្មែរឥស្លាម • ជនជាតិភាគតិចវៀតណាម • បញ្ញាវន្ត • ជនក្បត់ជាតិដទៃ ។ ខ.សត្រូវខាងក្រៅ • សហរដ្ឋអាមេរិក • ប្រទេសវៀតណាម • ប្រទេសសៀម • អតីតសហភាពសូវៀត ។

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីធ្លាប់នៅក្រោមអាណានិគមប្រទេសពីរ គឺ ប្រទេសហូឡង់ ឆ្នាំ ១៦០២ និងប្រទេសជប៉ុន ឆ្នាំ ១៩៤២ ។