Biology

ការជក់បារីបណ្ដាលឱ្យកើតជម្ងឺមហារីកនៅលើ សរីរាង្គផ្សេង ដូចជាមាត់ បំពង់ក សួត ក្រពះ ថ្លើម ប្លោកនោម។ ដោយឡែកតាមការស្រាវជ្រាវបានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា មហារីកសួត៨០%បណ្ដាលមកពីការជក់បារី។ ឱកាសកើតជំងឺមហារីកស្របគ្នានឹងចំនួនបារីដែលបានជក់ មានន័យថាបើជក់បារីកាន់តែច្រើន ឱកាសកើតជំងឺមហារីកក៏កាន់តែច្រើនដែរ។

អ្នកជម្ងឺបាត់បង់លទ្ធភាពដកដង្ហើមបន្តិចម្ដងៗ។ ពេលមានជំងឺហើមសួត ជញ្ជាំងខណ្ឌរវាងកូនថង់សួតត្រូវបានធ្លាយហើយបង្កើតបានថង់សួតធំៗចំនួន2-3 ដែលធ្វើឱ្យអុកស៊ីសែនជ្រាបចូលទៅក្នុងសរសៃឈាមបានតិចតួច ។ ជាយថាហេតុ ផ្ទៃសួតទាំងមូលរបស់អ្នកជំងឺរួមតូច ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកជំងឺហើមសួត ដង្ហក់រកខ្យល់។

ស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិ និងច្នៃប្រឌិតខុសគ្នាដូចតទៅ៖ a) ស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិ ពុំមានការថែរក្សាទេ គ្មានការត្រួតពិនិត្យដោយមនុស្ស។ដូចនេះវាមិនត្រូវការថាមពលបន្ថែមដើម្បីរក្សាផលិតភាពរបស់វា។ ភាវ:រស់ទាំងឡាយលូតលាស់ដោយឯកឯងក្នុងស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិ។ b) ស្ថានប្រព័ន្ធច្នៃប្រឌិត ទទួលរងអំពើជាច្រើនពីមនុស្ស។ឧទាហរណ៍ ស្ថានប្រព័ន្ធវាលស្រែមួយ មនុស្សជាអ្នកកំណត់លក្ខខណ្ឌឱ្យ ដូចជា ភ្ជួរ រាស់ដី ស្ទូងស្រូវ ដាក់ជី បញ្ចេញ ឬបញ្ចូលទឹកជាដើម…។ ដូចនេះភាវ:រស់មិនអាចលូតលាស់ដោយឯកឯងដូចស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិបានទេ។មនុស្សធ្វើសកម្មភាពដើម្បីទទួលផលពីស្ថានប្រព័ន្ធវាលស្រែ។

a) ស្ថានប្រព័ន្ធមានពីរបែបគឺស្ថានប្រព័ន្ធព្រៃ និងស្ថានប្រព័ន្ធទីក្រុង។ b) ស្ថានប្រព័ន្ធមានពីរបែបគឺស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិនិងប្រព័ន្ធច្នៃប្រឌិត។ c) ស្ថានប្រព័ន្ធមានពីរបែបគឺស្ថានប្រព័ន្ធសត្វ និងស្ថានប្រព័ន្ធរុក្ខជាតិ។ d) ស្ថានប្រព័ន្ធមានពីរបែបគឺស្ថានប្រព័ន្ធក្នុងទឹក និងស្ថានប្រព័ន្ធលើដី។

a) អ្នកបំបែកជាសារពាង្គកាយដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយស៊ីសាកសពសត្វ ឬរុក្ខជាតិ(បាក់តេរី ផ្សិតសត្វល្អិត ដង្កូវ…)។ b) អ្នកបំបែកជាសារពាង្គកាយដែលស៊ីសាច់ជាអាហារដោយឆ្លងកាត់ការចម្អិន (មនុស្ស ឆ្កែ ឆ្មា…)។ c) អ្នកបំបែកជាសារពាង្គកាយដែលស៊ីរុក្ខជាតិពុកផុយជាអាហារ (ម្រើមព្រះ ក្អែប ខ្យាដំរី…)។ d) អ្នកបំបែកជាសារពាង្គកាយដែលស៊ីគម្រង់សាកសពសត្វជាអាហារ (ត្មាត អន្ទង់ ដង្កូវ…)។

a) ក្រុមមំសាសីជាសារពាង្គកាយ(សត្វស៊ីសាកសព)ស៊ីសាកសពជាអាហារ។ ឧទាហរណ៍ ដង្កូវ ត្មាត អន្ទង់…។ b) ក្រុមមំសាសីជាសារពាង្គកាយ(សត្វស៊ីសាច់)ស៊ីសាច់ជាអាហារ។ឧទាហរណ៍ ខ្លា ក្រពើ ចចក …។ c) ក្រុមមំសាសីជាសារពាង្គកាយ(សត្វស៊ីរុក្ខជាតិ)ស៊ីរុក្ខជាតិជាអាហារ ។ឧទាហរណ៍ ទន្សាយ ក្តាន់ ពពែ…។ d) ក្រុមមំសាសីជាសារពាង្គកាយ (សត្វស៊ីស្លែ) ស៊ីស្លែ និងរុក្ខជាតិក្នុងទឹកជាអាហារ។ ឧទាហរណ៍ ខ្យង គ្រុំ ខ្ចៅ…។

a) ក្រុមរុក្ខាសីជាសារពាង្គកាយ(សត្វស៊ីសាច់)ស៊ីសាច់ជាអាហារ។ ឧទាហរណ៍ចចក ខ្លា ខ្លាឃ្មុំ…។ b) ក្រុមរុក្ខាសីជាសារពាង្គកាយ(សត្វស៊ីរុក្ខជាតិ)ស៊ីរុក្ខជាតិជអាហារ ។ឧទាហរណ៍ ទន្សាយ ក្តាន់ ពពែ…។ c) ក្រុមរុក្ខាសីជាសារពាង្គកាយ (សត្វស៊ីសាកសព)ស៊ីសាកសពជាអាហារ។ ឧទាហរណ៍ ដង្កូវ ត្មាត អន្ទង់…។ d) ក្រុមរុក្ខាសីជាសារពាង្គកាយ (សត្វស៊ីស្លែ) ស៊ីស្លែ និងរុក្ខជាតិក្នុងទឹកជាអាហារ។ ឧទាហរណ៍ ខ្យង គ្រុំ ខ្ចៅ…។

a) ភាវ:រស់បរជីព ជាសារពាង្គកាយដែលមិនអាចផលិតអាហារដោយខ្លួនឯងបានទេ ហើយវាស៊ីភាវ:រស់ដទៃជាអាហារ។ ភាវ:រស់បរជីព មានក្រុម២គឺ រុក្ខាសី និងមំសាសី។ b) ភាវ: រស់បរជីព ជាសារពាង្គកាយដែលផលិតអាហារដោយខ្លួនឯងតាមការធ្វើរស្មីសំយោគដោយទាញយកថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ។ភាវៈរស់បរជីពមាន២ក្រុមគឺ អ្នកបំបែក និងរុក្ខាសី។ c) ភាវ: រស់បរជី ពជាសារពាង្គកាយដែលមិនអាចផលិតអាហារដោយខ្លួនឯងតាមការធ្វើរស្មីសំយោគដោយទាញយកថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យបានទេ ។ភាវៈរស់បរជីពមាន២ក្រុមគឺ អ្នកបំបែក និងរុក្ខាសី។ d) ភាវ: រស់បរជីព ជាសារពាង្គកាយដែលផលិតអាហារដោយខ្លួនឯងតាមការធ្វើរស្មីសំយោគដោយទាញយកថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ។ភាវៈរស់បរជីពមាន២ក្រុមគឺ រុក្ខាសី និងមំសាសី។