ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៥ នៅប្រទេសកម្ពុជាមានព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ៖ • ០២ មីនា ១៩៥៥ សម្តេចសីហនុ ចុះចេញពីរាជបល្ល័ង • ២២ មីនា ១៩៥៥ សម្តេចសីហនុ បានបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយម • ២៥ កញ្ញា ១៩៥៥ អង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមរៀបចំសមាជ ។

សង្គ្រាមត្រជាក់កើតឡើង និងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៤៥ -១៩៩១ ។

ក្នុងការពិភាក្សាពីបញ្ហាឥណ្ឌូចិន ក្នុងសន្និសីទក្រុងសឺណែវ តំណាងប្រទេស អង់គ្លេស បារាំង សហភាពសូវៀត សហរដ្ឋអាមេរិក សាធារណរដ្ឋ ប្រជាមានិតចិន សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម រាជាណាចក្រឡាវ រាជាណាចក្រកម្ពុជា និងអំណាបាវដោយវៀតណាម ។

សន្និសីទក្រុងសឺណែវ ឆ្នាំ ១៩៥៤បានអនុម័តលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់កម្ពុជាដូចជា ៖ • កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបញ្ឈប់បទបាញ់គ្នានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអំពីសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនិងការបោះឆ្នោត • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទាក់ទងនឹងសម្ព័ន្ធភាពយោធា ការតាំងមូលដ្ឋានទ័ពបរទេស និងការជួយឩបត្ថម្ភកម្លាំងយោធា ពីបរទេស • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងស្តីអំពីការដកកងទ័ពបារាំង ចេញពីទឹកដីប្រទេសឥណ្ឌូចិន និងគោរពឯករាជ្យ អធិបតេយ្យភាពប្រទេសឥណ្ឌូចិន • សេចក្តីថ្លែងការរបស់សន្និសីទទាក់ទងនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសឺណែវ • សេចក្តីថ្លែងការបិទកម្មវិធី ។

វត្តមានបារាំងនៅលើទឹកដីខ្មែរផ្តល់ផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានដូចជា ៖ ផលវិជ្ជមាន ៖ • ជួយសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីវប្បធម៍ខ្មែរ និងជួសជុលប្រាសាទបុរាណ • ជួយទាមទារយកខេត្តមួយចំនួនពីសៀមមកឲ្យខ្មែរវិញដូចជា ខេត្តម្លូព្រៃ ទន្លេពៅ និងខេត្តកោះកុង នៅឆ្នាំ ១៩០៤ ព្រមទាំងខេត្ត បាត់ដំបង និងមហានគរ សេរីសោភ័ណ្ឌតាមរយៈសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀមថ្ងៃ ២៣ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩០៧ ។ • ជួយលើកស្ទួយវិស័យវប្បធម៍ • ជួយពង្រឹងវិស័យអប់រំនៅស្រុកខ្មែរ ...

សាលាបារាំងចុងបូពា៍ប្រទេសបង្កើតទ្បើងនៅថ្ងៃ១៥ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៨៩៨ នៅទីក្រុងហាណូយ ក្រោមការផ្តួចផ្តើមរបស់លោក ប៉ូល ឌូមែរ ។ គេបង្កើតវិទ្យាស្ថាននេះទ្បើងដើម្បីសិក្សស្រាវជ្រាវអំពីអតីតចក្រភពខ្មែរ ជាពិសេស សិល្បៈចម្លាក់ខ្មែរតាមជញ្ជាំងប្រាសាទដែលមានច្រើនសស្អេកស្កះនៅក្នុងប្រទេស សៀម វៀតណាម និងឡាវសព្វថ្ងៃ ។

ផ្លូវរថភ្លើងពីភ្នំពេញទៅបានកសាងនៅឆ្នាំ ១៩៣២ មានប្រវែង ២៧៥ គីឡូម៉ែត្រ ។

ស្ពានព្រះមុនីវង្ស ដែលឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក កសាងនៅឆ្នាំ ១៩២៤ មានប្រវែង ២៩២ គីឡូម៉ែត្រ ។

ព្រះរាជាខ្មែរ ដែលសោយរាជ្យក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំងមាន ៖ • ព្រះបាទនរោត្តម ( ១៤៦៤-១៩០៤ ) • ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ( ១៩០៤-១៩២៧ ) • ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ( ១៩២៧-១៩៤១ ) • ព្រះបាទនរោត្តម សីហុន សោយរាជ្យលើកទី១ ( ១៩៤១-១៩៥៥ ) ។

កត្តាសំខាន់ៗ ដែលជំរុញឲ្យបារាំងយល់ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យពេញលេញឲ្យខ្មែរ មាន ៖ – ភាពទន់ខ្សោយរបស់មហាអំណាចអាណានិគមបារាំងនៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ។ – ចលនារំដោះជាតិពីនឹមអាណានិគមនៅទ្វីបអាស៊ី អាមេរិក ឡាទីន មានការសហការគ្នាយ៉ាងរឹងមាំ ។ – ធម្មនុញ្ញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត ប្រឆាំងនយោបាយអាណានិគម ។ – ចលនាទាមទារឯករាជ្យរបស់ប្រទេសកម្ពុជា • ការតស៊ូដោយអាវុធ ដឹកនាំដោយខ្មែរឥស្សរៈ • ការតស៊ូដោយសន្តិវិធី ដឹកនាំដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម ...