ការជួលរលំរបបកម្ពុជាសប្រជាធិបតេយ្យបណ្ដាលមកពីមូលហេតុ ដូចជា ៖ • ប្រជាជនស្អប់របបប៉ុល ពត ពួកប៉ុល ពតធ្វើបាបបង្អត់អាហារ ធ្វើកធ្ងន់ អត់ថ្នាំព្យាបាល ខ្វះជម្រក សម្លាប់… • វិសុទ្ធកម្ម ពួកប៉ុដ ពត ចម្រាញ់មនុស្សបដីវត្តន៍បរិសុទ្ធ ដូចនេះក៏ដើរចោទប្រកាន់និងសម្លាប់ឪ្យតែសង្សយ… • ធ្វើសង្រ្វាមជាមួយវៀតណាម វៀតណាមមានប្រជាជនច្រើន អាវុធទំនើប ក្បួនប្រយុទ្ធខ្លាំង …។

មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរទទួលបរាជ័យគឺ • ប្រជាជនក្នុងតំបន់រំដោះក៏ដូចនៅក្រុងភ្នំពេញនឿយណាយនឹងរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ដែលប្រកបដោយអំពើពុករលួយនិងពោរពេញដោយភាពអាប់អួរ • ពួកខ្មែរក្រហមបានដាក់មីននៅគ្រប់ច្រកចូលតាមផ្លូវទឹកមកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញដើម្បីកាត់ផ្តាច់ដឹកជញ្ជូនអង្ករនិងគ្រាប់រំសេវ • ជំនួយពីអាមេរិកត្រូវកាត់ផ្តាច់ទាំងស្រុងដោយពួកខ្មែរក្រហមបានឡោមព័ន្ធទីក្រុងភ្នំពេញ • ប្រជាពលរដ្ឋពេញចិត្តនឹងការដឹកនាំរបស់ពួកកុំមុយនីស ។

ខ្មាំងរបស់អង្គការគឺរួមមាន ៖ • និយាយដើរអង្គការហូបមិនឆ្អែក មិនឆ្ងាញ់មិនចូលចិត្តមនុស្សល្ងង់…គឹជាខ្មាំង • ឈឺ ត្អូញត្អែរ ទម្រង់ ពុត បាយបាន សើចសប្បាយ មិនលេបថ្នាំរបស់អង្គការ “គ្រុនញាក់ គ្រុនញ័រ គ្រុនត្រាក់់ទ័រ គ្រុនឡាន គ្រុនបាយបាន គ្រុនសតិអារម្មណ៍” គឹជាខ្មាំងរបស់អង្គការត្រូវកម្ទេចចោល • ធ្វើឪ្យប្រាក់ ឬ បាត់ស្លាបព្រា បាន ចប បង្គី ដងរែក ...

ពួកប៉ុល ពត ចាប់ផ្ដើមរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ។ • គួពិសេស ឬ ពីធីតូច ចាប់ពី ៣ ទៅ ១០ គូ (កម្លាំងភិបាល ឬ មេកង) • ធម្មតា ឬ ពីធីធំ ចាប់ពី៣០ ទៅ ៥០ ឬ ១០០គូ យុវជនមួយជួរ យុវនារីឈរមួយជួរ ...

មាន ២ វណ្ណៈគឺ ៖ • វណ្ណៈមូលដ្ឋានចាស់ (ប្រជាជនចាស់ ) ក្រុមអ្នកតស៊ូតាំងពីមុនឆ្នាំ ១៩៧០ រហូតមក ។ • វណ្ណៈមូលដ្ឋានថ្មី (ប្រជាជនថ្មី ) ពួក១៧មេសា ឬ ពួកអ្នកមកតាំងលំនៅក្រោយ ១៧ មេសា ១៩៧៥ ។

ពួកខ្មែរក្រហមបង្កើតសហករណ៍២ ដំណាក់កាលគឺ ៖ • សម័យសង្រ្គាម (១៩៧០-១៩៧៥) សហករណ៍កម្រិតទាប ឬ ក្រុមប្រវាស់ដៃ មានសមាជិកចាប់ពី ១០-៣០ គ្រួសារក្នុងមួយក្រុម ។ • ក្រោយរំដោះ ( ១៩៧៥-១៩៧៩) សហករណ៍កម្រិតខ្ពស់ (ដេករួម ហូបរួម ធ្វើការរួម ) មានសមាមាជិកចាប់ពី៣-៤ ភូមិឬ មួយឃុំ ។

ដែលហៅថាគុកឥតជញ្ជាំងគឺមានន័យថា នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាជនពុំមានសិទ្ធិយោបល់ សិទ្ធិបានហូបឆ្អែតឆ្ងាញ់ សិទ្ធិឈប់សម្រាប់ពីការងារ សិទ្ធិជួយជុំគ្រួសារ សួរសុទ្ធទុក្ខបងប្អូនភូមិជាប់គ្នា ឬ មន្ទីរពេទ្យ គឺគ្មានសិទ្ធិអ្វីទាំងអស់ ។

ពួកប៉ុល ពត បែងចែកសត្រូវរបស់អង្គការជា២ គឺ ៖ • សត្រូវខាងក្នុង រដ្ឋនៃរបបលន់ នល់ និងជនជាតិភាគតិច ( អ្នកស្រុកភ្នំ ចិន យួន ចាម បញ្ញវ័ន និងងជនក្បត់ផ្សេងៗ ) • សត្រូវខាងក្រៅ មានប្រទេសថៃ អាមេរិក សូវៀត វៀតណាម ។

នៅក្នុងរាជព្រះបាទអង្គឌួង ទ្រង់បានសម្រេចបំណងក្នុងការរើបម្រះចេញពីការជ្រៀតជ្រែករបស់់យួននិងសៀមទេ ព្រោះនៅពេលដែលព្រះអង្គឌួងបានឱ្យរាជទូតខ្មែរទៅទាក់ទងនឹងកុងស៊ុលបារាំងនៅសិង្ហបុរីត្រូវពួកសៀមដឹងព័ត៌មាននេះ និងគំរាមព្រះអង្គ ។ ដូចនេះការចុះសន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធភាពបារាំង ខ្មែរត្រូវផ្អាក់ ។ ម៉្យាងទៀតនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ព្រះបាទអង្គឌួងក៏ចូលទិវង្គត ។

ក.សន្ធិសញ្ញាថ្ងៃទី១១ សីហា ១៨៦៣ មានអត្ថន័យជារួមគឺ ការដាក់ប្រទេសខ្មែរក្រោមអាណាព្យយាបាលបារាំង ។ ខ. ចលនាតស៊ូរបស់ប្រជារាស្រ្តខ្មែរចំពោះការត្រួតត្រារបស់បារាំងមានដូចជា នៅឆ្នាំ ១៨៦៣ លោកអាចារ្យស្វាបានភៀសខ្លួនទៅបង្កទ័ព និងបានវាយយកខេត្តទ្រាំង ហើយបន្តឆ្ពោះមកក្រុងភ្នំពេញ នៅខែឩសភា ឆ្នាំ១៨៦៦ លោកពោធិ៍កំបោរ បានបង្កទ័ពទៅវាយបារាំង ចលនាតស៊ូរបស់អ្នកម្ចាស់ស៊ីវុវត្ថាប្រឆាំងបារាំង ។ គ. ខ្ញុំពេញចិត្តនឹងវីរបុរសខ្មែរណាស់ ព្រោះពួកគាត់មានសកម្មភាពតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកបារាំងយ៉ាងផុសផុល ដោយហ៊ានពលិកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីបុព្វហេតុជាតិមាតុភូមិ ។