រដ្ឋធម្មនុញ្ញអាស៊ាន បង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៨ ដែលសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់បានជួបប្រជុំគ្នានៅ រដ្ឋអធានីចាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដើម្បីអនុម័តនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ ដែលបានចុះហត្ថលេខាតាំងពីខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ២០០៧។

ចលនាបាតុកម្មរបស់និស្សិតមានគោលបំណង៖ • ទាមទារឪ្យនេវិនចុះពីតំណែង • បង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីតាមបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ • រៀបចំប្រព័ន្ធនូវសេដ្ឋកិច្ចថ្មី។

រដ្ឋាភិបាលបានធ្វើសកម្មភាពទៅលើចលនានិស្សិត៖ • បាញ់សម្លាប់និស្សិតប្រហែល ៣០០០នាក់ • ហាមប្រជុំលើសពី៥នាក់ឡើងទៅ • បិទសកលវិទ្យាល័យ • ចាប់ពួកប្រឆាំងដាក់គុកជាច្រើននាក់ • បំរាមគោចរ ពីម៉ោង៨យប់។

ព្រះហិររក្សាមាធិបតីអង្គឌួងជាបុត្ររបស់ក្សត្រអង្គណាព្រះបាទអង្គអេង៖ • សោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១៨៤០-១៨៦០ • រាជវាំង “វាំងស្បែក”(ពញាលី)។

ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណេទម្រង់ដូចជា ៖ វិស័យរដ្ឋបាល • កែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗ សេដ្ឋកិច្ច • ជម្រុងការស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ • កសាងផ្លូវគមនាគមន៍ ទំបន់ កំពង់ផែសមុទ្រនៅកំពត • បោះពុម្ពប្រាក់សម្រាប់សម្រូលជីវភាពប្រជាជន • បន្ថយពន្ធដារ នយោបាយ • ដឹកនាំ • ងវប្បធម៌អក្សរសាស្ដ្រជាតិ។

អាស៊ានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៧។ ដោយលោកប្រធានាធិបតីប្រទេស ម៉ាឡេស៊ី។ ដោយលោក អាប់ឌុលរ៉ាម៉ាន់ នៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។

អត្ថន័យនៃពាក្យ ASEAN មានន័យជាភាសាអង់គ្លេសគឺ មានន័យថា Association of East Asian Nation ដែលមានន័យជាភាសាខ្មែរថា “សមាគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍” ។

ទីស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់ “អាស៊ាន” មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង ចាកាតា នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។

វេទិកាអាស៊ាន ប្រព្រឹត្តទៅនៅ ថ្ងៃទី០៨ ខែសីហា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី ០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១០១៨ គឺជាខួបទី៥១ឆ្នាំ នៃវេទិកានេះ។

ប្រទេសនៅតំបន់ឥណ្ឌូចិនបានស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគមនិយកអឺរ៉ុបតាំងពីស.វទី១៩ដល់ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើទី២។ ប្រទេសទាំងនបីបង្កើតចលនាតស៊ូទាមទារឯករាជ្យពីពួកអាណាមនិគមនិយមព្រោះ៖ • ទាមទារសិទ្ធិស័យគ្រប់គ្រងកាពារវប្បធម៌ សាសនា ភាសា និងប្រពៃណីជាតិ • ពួកអាណានិគមបានកាប់សង្កត់ កេងប្រវ័ញ្ជ ជម្រិតទារពន្ធដារ កាប់សម្លាប់យ៉ាងសាហាវយោយៅ • ពួកអាណានិគមបានផ្សព្វផ្សាយអរិយធម៌របស់គេ។