កត្តាមិនអនុគ្រោះនៃដំណុះប្រជាជននៅពិភពលោកមានដូចជា ៖
• អាកាសធាតុមិនអំណោយផលដល់ការរស់នៅ
• សណ្ឋានដីមិនអនុគ្រោះដល់ការបង្កបង្កើនផល ។

បានជារបាយប្រជាជននៅលើភពផែនដីមិនស្មើគ្នាដោយសារកត្តាសំខាន់ ២ គឺ ៖
• លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុផ្សេងៗគ្នា
• លក្ខណៈសណ្ឋានដីផ្សេងៗគ្នា ។

ខ្ញុំយល់ថានៅពេលប្រទេសកម្ពុជាយើងមានកំណើនប្រជាជនច្រើន នាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ ក្នុងការបំរើសបំរាស់ធនធានធម្មជាតិមានកាន់តែធំឡើងៗ នាំឱ្យបរិស្ថានធម្មជាតិកម្ពុជា ត្រូវទទួលការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងបង្កើតឱ្យមាន បញ្ហាការងារ ការអប់រំ សុខភាព លំនៅដ្ឋាន ស្បៀងអាហារ ការកកស្ទះចរាចរណ៍ក្នុងទីក្រុងជាដើម។

បានជាប្រជាជនពិភពលោកមានកំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅសតវត្សទី២០ពីព្រោះប្រជាជននៅពេលនោះពុំបានយល់ច្បាស់អំពីការពន្យាកំណើតនៅឡើយ។

កំណើនប្រជាជនប្រទេសខាងត្បូងនិងប្រទេសខាងជើងមានលក្ខណៈដូចជា៖
+ប្រទេសលោកត្បូង
 កំណើនប្រជាជនកើនយ៉ាងខ្លាំង
 អត្រាជាតិប្រមាណមានច្រើនជាងអត្រាមរណប្រមាណ
 លទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រីខ្ពស់ប្រាំនាក់ជាមធ្យម
 អត្រាមរណៈទាបដោយសារ កំណែលំអផ្នែកអនាម័យ យុទ្ធនាការចាក់ថ្នាំការពារនិងគុណភាពអាហារ
+ប្រទេសលោកខាងជើង
 កំណើនប្រជាជនទាប
 លទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រីមានកម្រិតទាប
 គ្រួសារមានកូនមួយឬពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះព្រោះស្រ្តីមានទំនោរចូលរួមច្រើនក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច
និងសង្គមបានច្រើន។