ចលនាតស៊ូមានពីរបែប គឺ ៖ • ការតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិ ប្រឆាំងនឹងរបបអាណានិគមនិយមអង់គ្លេសនិងបារាំង ។ ការតស៊ូនេះជាចលនាមួយមានលក្ខណៈជាតិនិយម ។ • ការតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកមូលធននិងសក្ដិភូមិ ។

មូលហេតុនៃការបង្កើតរណសិរ្សសាមគ្គីសង្រ្គោះជាតិកម្ពុជាគឺ ៖ បណ្ដាលមកពីប៉ុល ពត • កាប់សម្លាប់និងបង្កង់អាហារប្រជាជនកម្ពុជា • សម្លាប់អ្នកចេះដឹង (បញ្ញាវ័ន) • លុយបំបាត់សាសនា ប្រពៃណី ជំនឿ និងទំនៀមទម្លាប់ • យកប្រជាជនកម្ពុជាជាវាលពិឃាត និងផ្គាច់ទំនាក់ទំនងអន្ដរជាតិ • កម្ពុជាក្លាយជាកូនអុករបស់ចិន ។

កម្ពុជាដែលនាំឪ្យរលាសិរ្ស (៧ មករា ១៩៧៩ ) ទទួលបានជ័យជំនះគឺ ៖ • ចន្ទៈប្រជាជនកម្ពុជាចូលរួមមោះមុត • កងទ័ពបដិវត្តន៍មានសេចក្ដីក្លាហាន • វីរភាពនៃអ្នកដឹកនាំទ័ព • ការគ្រាំទ្រ និងទំនុកបម្រុងពីប្រទេសជិតខាង • ប្រជាជននិងកងទ័ពអស់ជំនឿលើរបបប៉ុលពត ។

បានជារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបង្កើតនយោបាយបង្រួបបង្រួមជាតិព្រោះ ៖ • ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះរវាងខ្មែរនិងខ្មែរ • ដើម្បីឪ្យភាគីខ្មែរទាំងបួនក្រុម សម្រុះសម្រួលគ្នាដោះស្រាយបញ្ជាជាតិ និងឈានទៅរកការបោះឆ្នោតជាសកលក្នុងគោលបំណងឪ្យមានឯកភាពជាតិ ។

សន្ធិសញ្ញាក្រុងប៉ារីសធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៣ តុលា១៩៩១ ។ មានគោលចំណងនៃសន្ធិសញ្ញាគឺ ៖ • បញ្ចប់ជម្លោះនយោបាយនិងសង្រ្គាមស៊ីវលដ៏រ៉ាំរៃនៅកម្ពុជា • ជាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពរវាងភាគីខ្មែរទាំងបួន គឺ ៖ ភាគីរដ្ឋកម្ពុជា ហ្វុនស៊ិនប៉ិច រណសិរ្សជាតិដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងភាគីខ្មែរក្រហម រួមជាមួយប្រទេសចំនួន១៨ទៀតគឺ សហរដ្ឋអាមេរិក ,បារាំង ,ចិន, ថៃ ,អង់គ្លេស ,វៀតណាម ,ឥណ្ឌូណេស៊ី ,ឡាវ ,ជប៉ុន , អូស្ដា្រលី ...

• SNC ជាក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់កម្ពុជា • បង្កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩០នៅទីក្រុងប៉ារីស • សម្ដេចនរោត្តមសីហនុជាប្រធាន និងសហប្រធានគឺប្រទេសបារាំង និងឥណ្ឌូណេស៊ី • មានសមាជិក១២រូបគឺ៦ រូបមកពីចលនាតស៊ូ និង៦ រូបទៀតមកពីរដ្ឋកម្ពុជា • មានការប្រជុំ៦លើក គឺនៅថៃ២លើក បារាំង អាមេរិក ឥណ្ឌូណេស៊ី និងចិន ។

UNTACបានចំណាយថរិកា ៣០០០ លានដុណ្លរ ដើម្បីបំពេញសកម្មភាព ៤យ៉ាងនៅកម្ពុជាដូចជា ៖ • ដកអាវុធពីភាគីខ្មែរទាំង ៤ភាគី • បញ្ចូលរដ្ឋអំណាចទាំង៤ ឪ្យចូលគ្នា • រៀបចំការបោះឆ្នោតដោយសេរីនៅកម្ពុជា • នាំជនភៀសខ្លួនខ្មែរចូលមាតុភូមិវិញ ។

ប្រទេសកម្ពុជាឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ដប៉ុន្មានលើករួមមកហើយគឺ ៖ • អាណត្តិទី១ គឺនៅទី២៣-២៨ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៣ • អាណត្តិទី២ គឺ ថ្ងៃទី០១ មេសា ឆ្នាំ ២០០៧ • អាណត្តិទី៣ គឺថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ • អាណត្តិទីទី៤ គឺថ្ងៃទី ០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧

កម្លាំងស្នូលនៅក្នុងការដឹកនាំចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិទាំងនេះគឺ បញ្ញវ័ន្ដ ។ ក្រុមបញ្ញវ័ន្ដច្រើនចេញមកពីជួរមន្រ្ដីរាជការ នាយទាហានកូនចៅអភិជន គហបតី និងពាណិជ្ជករ ។

បានជារដ្ឋទាំងនោះរួបរួមគ្នា ព្រោះដើម្បីប្រឆាំងនឹងអាឡឺម៉ង់ដែលចូលលុកលុយប្រទេសយូហ្គោស្លាវី ។ បានជារដ្ឋទាំងនោះបែកបាក់គ្នាវិញ ព្រោះ ៖ • ការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត • ប្រជាជាតិនៃរដ្ឋនីមួយៗចង់បានឯករាជ្យរៀងខ្លួន • មានការគ្រាំទ្រអង្គភការសហប្រជាជាតិ ។