អនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារ ជានិច្ចព្រមព្រៀងមួយរបស់អង្គការសហប្រជាតិដែលបាន កំណត់ពីសិទ្ធិនានារបស់កុមារ ហើយកុមារនៅគ្រប់ទិសទីមានឳកាសទទួលបានសិទ្ធិទាំងនោះគ្រប់ៗគ្នា និងស្មើៗគ្នា ។

អនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារ ជានិច្ចព្រមព្រៀងមួយរបស់អង្គការសហប្រជាតិដែលបាន កំណត់ពីសិទ្ធិនានារបស់កុមារ ហើយកុមារនៅគ្រប់ទិសទីមានឳកាសទទួលបានសិទ្ធិទាំងនោះគ្រប់ៗគ្នា និងស្មើៗគ្នា ។

ក. សាមីខ្លួនកុមារ • ត្រូវខិតខំរៀនសូត្រ • ត្រូវគោរពបទបញ្ជា និងវិន័យរបស់សាលា • ស្តាប់តាមការទូន្មានប្រៀបប្រដៅរបស់ឪពុកម្តាយ លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ • ត្រូវមានគោលដៅ ឆន្ទៈខ្ពស់ក្នុងការរៀនសូត្រ • ត្រូវចេះថែទាំសុខភាព អនាម័យល្អជានិច្ច • ត្រូវចេះស្វែងយល់ និងដកស្រង់បទពិសោធល្អៗ ពីមនុស្សជំនាន់មុន • ត្រូវចេះស្វ័យសិក្សាស្រាវជ្រាវ ឬបង្កើតក្លឹបសិក្សាជាមួយមិត្តភក្តិជាអ្នករៀនពូកែ • ត្រូវចេះចែកពេលវេលាក្នុងការសិក្សាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ • សេពគប់មិត្តភក្រ្តល្អៗ • មិនត្រូវប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ។ ខ. គ្រួសារ • ចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាឱ្យរស់រានមានជីវិត • អប់រំកុមារឱ្យមានចំណេះដឹង ...

• ឫស្សី ជាប្រភេទរុក្ខជាតិបន្តពូជដោយពន្លកថ្មី គឺទំពាំងមិនមែនដោយសារការបណ្តុះគ្រាប់ដូចចរុក្ខជាតិដទៃមួយចំនួនធំឡើយ ។ ពន្លកថ្មីឬត្រពាំង ដែលដុះចេញពីគល់ឫស្សីនោះនឹងត្រូវជំនួសឫស្សីវិញក្រោយពីវាលូតលាស់ពេញលេញរួចហើយ ។ ទំពាំងអាចលូតលាស់បានហើយអាចនឹងក្លាយជាអ្នកស្នងឫស្សីបានលុះត្រាតែមានឫស្សីស្រ ករមុនការពារពីការបោរកបក់នៃខ្យល់ ពោលគឺ ទំពាំងគង់វង្ស ឬមិនគង់វង្សអាស្រ័យលើការការពាររបស់ឫស្សី ។ • កុមារ គឺជាមនុស្សទើបតែបង្កើតថ្មី ឋិតក្នុងវ័យងាយរងគ្រោះមានលក្ខណៈផុយស្រួយដែលចាំបាច់ត្រូវមានការការពារការថែទាំពីរមនុស្សធំមនុស្សចាស់ ។ ក្រោយពីមានកំណើតកុមារមានការលូតលាស់ទាំងកាយសម្បទា បញ្ញាសម្បទា ចិត្តសម្បទា សីលសសម្បទាក្រោមការថែទាំការផ្គត់ផ្គង់ការការពាររបស់មនុស្សធំហើយដែលនឹងត្រូវស្នងមនុស្សធំវិញនៅពេលអនាគត ។ • កុមារត្រូវបានប្រៀបធៀបទៅនឹងត្រពាំង ដែលនឹងត្រូវស្នងឫស្សីព្រោះកុមារ នឹងត្រូវស្នងមនុស្សចាស់ស្រករមុន ...

មូលហេតុដែលនាំឱ្យកុមារខ្លះចូលចិត្តប្រព្រឹត្តគ្រឿងញៀនគឺ • ខ្វះភាពកក់ក្តៅពីមាតាបិតាអាណាព្យាបាល • ឪពុកម្តាយពុំបានយកចិត្តទុកដាក់អប់រំកូន ឬតាមដានសកម្មភាពរបស់កូនឱ្យបានដិតដល់ • សេព្វគប់មិត្តមិនល្អ • ទទួលការគាបសង្កត់ គំរាមកំហែងពីពួកបងធំ • ត្រូវគេចាប់បង្ខំឱ្យប្រព្រឹត្តដើម្បីទុកធ្វើជាអាយ៉ងរបស់ពួកគេ • រៀនខ្សោយ រៀនមិនចូល ចេញក្រៅសាលាទៅជួប និងពួកខិលខូចបបួល • កុមារខ្លះចង់ដឹង ចង់សាក បណ្តាលឱ្យញៀនខ្លាំងឈប់មិនបានចរិតរឹងមាន ។ កត្តាសំខាន់ គឺមាតាបិតាត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន ណែនាំអប់រំកូនឱ្យបានដិតដល់ តាមដានរាល់សកម្មភាពរបស់កូនកុំបណ្តោយឱ្យកូនចាយវាយប្រាក់កាសខ្ជះខ្ជាយឬបណ្តាលឱ្យកូនសេពគប់មិត្តភក្តិមិនល្អជ្រុលហួស ដែលធ្វើឱ្យមានការពិបាកកែ ។

សិទ្ធិសំខាន់ទាំង ១០ ប្រការរបស់កុមារ គឺ • សិទ្ធិមានឈ្មោះមួយ • កុមារកើតពីម្តាយឥតខ័ណ្ឌស្លាមានសិទ្ធិដូចគ្នានឹងកុមារដែលកើតពីឪពុកម្តាយក្នុងភាពជាប្តីប្រពន្ធពេញច្បាប់ដែរ • សិទ្ធិទទួលការសិក្សារួមទាំងការសិក្សានៅកម្រិតបឋមសិក្សាដោយចាំបាច់និងឥតគិតថ្លៃ • សិទ្ធិទទួលនូវការបណ្តុះបណ្តាលខាងវិជ្ជាជីវៈកម្មសិក្សាដោយឥតគិតថ្លៃ • សិទ្ធិ (នៃយុវជនដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន ) ទទួលការអប់រំណែនាំឱ្យបានល្អប្រសើរឡើងវិញ • សិទ្ធិរួចផុតពីការកាត់ទោសប្រហារជីវិត • សិទ្ធិទទួលកិច្ចការពារមិនឱ្យគេបោះបង់ចោលមិនឱ្យមានអំពើឃោរឃៅនិងមិនឱ្យមានការកេងងប្រវ័ញ្ចមកលើខ្លួន • សិទ្ធិទទួលកិច្ចគាំពារកុំឱ្យគេប្រើមុនអាយុអប្បបរមាសម្រាប់ការងារគឺត្រូវមានច្បាប់ការពារកុំឱ្យមានការជួលកុមារក្រោមអាយុធ្វើការ • សិទ្ធិមានឱកាសសម្រាប់ការសម្រាកនិងកំសាន្តសង្គមនិងរដ្ឋត្រូវបង្កលក្ខណៈឱ្យក្មេងៗមានឱកាសលេងកំសាន្តដើម្បីឱ្យរីកចម្រើនរាងកាយនិងប្រជ្ញាស្មារតី • សិទ្ធិទទួលសេវាកម្មខាងសង្គមកិច្ចគឺសង្គមនិងរដ្ឋត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសដល់កុមារនិងយុវជនក្នុងការរស់នៅរបស់គេក្នុងសង្គម ។

មាត្រា៤៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងថារដ្ឋធានរក្សាការពារសិទ្ធិរបស់កុមារដែលមានចែងក្នុងអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារជាពិសេសសសិទ្ធិកុមារមានជីវិតរស់នៅសិទ្ធិទទួលការអប់រំរៀនសូត្រសិទ្ធិត្រូវបានទទួលការគាំពារក្នុងស្ថានការណ៍មានសង្រ្គាមនិងការការពារប្រឆាំងនឹងអាជីវកម្មសេដ្ឋកិច្ចឬកាមគុណលើកុមារ ។រដ្ឋគាំពារប្រឆាំងនឹងការងារទាំងឡាយដែលអាចធ្វើឱ្យខូចដល់ការអប់រំនិងការរៀនសូត្ររបស់កុមារឬដែលនាំឱ្យអន្តរាយដល់សុខភាព ឬសុខុមាលភាពរបស់កុមារ ។

មាត្រា ៩ ជនណាប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងមាត្រា ៤ នៃច្បាប់នេះត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែដល់១ឆ្នាំ និងផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ២០០ ០០០ (ពីររយពាន់) រៀល ដល់ ១ ០០០ ០០០ (មួយលាន) រៀល ឬផ្តន្ទាទោសណាមួយនៃទោសទាំងពីរ ។

មាត្រា ១០ ជនណាប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងមាត្រា៦និងមាត្រា៧នៃច្បាប់នេះត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី១ខែ ដល់ ១ឆ្នាំ និងផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី២០០០០០រៀលដល់១០០០០០០រៀលឬផ្តន្ទាទោសណាមួយនៃទោសទាំងពីរ ។

សភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់រំលូតកូននៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩៧ នាសម័យប្រជុំសភាលើកទី៨នីតិកាលទី ១ ។ ច្បាប់នេះបានអនុញ្ញាតឱ្យមានការរំលូតកូនពីគ្រូពេទ្យ ដែលមានវិជ្ជាជីវៈត្រឹមត្រូវក្នុងករណី ៖ • ទារកក្នុងផ្ទៃមានអាយុក្រោម១២អាទិត្យ • ទារកក្នុងផ្ទៃលូតលាស់ធំមិនត្រឹមត្រូវអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតម្តាយ • ទារកក្នុងផ្ទៃមានជំងឺមិនអាចព្យាបាល នៅពេលកើត • សុខភាពម្តាយមិនធានាថានឹងអាចឱ្យមានកូនបាន ។ ឩទាហរណ៍ ម្តាយមានជំងឺខ្សោយបេះដូង ។